前回まで、「遺伝子」ではなく「エネルギー代謝」こそが生命の本質であり、その中心的役割をミトコンドリアが果たしているということを説明してきました。
今回からは、生命の身を守るために発達してきたと考えられている「免疫」について、その本質的なことをお伝えしていきたいと思います。
近代医学では長らく、「病気の原因は、外部から侵入するウイルスや細菌などの病原体にある」とする病原体仮説(germ theory)を中心に発展してきました。この考え方は、ルイ・パスツールやロベルト・コッホらによって確立されたとされており、感染経路の解明や抗菌薬や、各感染症に対するワクチンの開発などに大きく貢献してきました。もちろん彼らの功績を全否定することはできません。
しかし、ウイルスや細菌などの病原体が侵入すれば、それだけで病気(感染症)が成立するという単純な図式には限界があることがわかっています。実際には、
・同じウイルスや細菌に曝露されても、感染する人としない人がいる
・感染しても、無症状の人と発症する人がいる
・発症しても、軽症で済む人と重症化する人がいる
・同じ環境にいても、ほとんど影響を受けない人がいる
という大きな個人差が存在しています。
ここで重要なのは、「病原体への曝露」・「感染の成立」・「発症」・「重症化」は、それぞれ別の段階であるということです。その転帰は、病原体の毒性や侵入量(ウイルス粒子数・細菌数)だけで決まるものではありません[272-274]。皮膚・粘膜のバリア機能、各個人の自然免疫や獲得免疫の状態、過去の感染歴、年齢、栄養状態、睡眠、ストレス、基礎疾患、ホルモンバランスや代謝状態(糖代謝・脂質代謝など)、さらには常在微生物叢など、宿主側のさまざまな条件によって大きく左右されることがわかってきました[275-280]。
したがって、病原体は発症の一要因にはなり得ても、それだけで発症を決定する「十分条件」とは限らないということなのです。
また、私たちの皮膚、口腔、腸管などには、膨大な数の細菌や真菌が存在しています[281-283]。体内には持続感染・潜伏感染するウイルスが存在し、ヒトのゲノムにも、過去のウイルス感染に由来する配列が数多く組み込まれているということがわかっています[284-287]。それでも私たちは、常に感染症を発症しているわけではありません。普段は無害に共存している微生物が、バリア機能や免疫調節が崩れたときに病態へ関与することもあります[288,289]。つまり、「病原体」とされているウイルスや細菌が単独で病気を引き起こしているというわけではなく、宿主の免疫状態、存在する部位、微生物同士の生態系、周囲の環境などとの関係性によって、その病原性は変わってくると考える方が合理的であるということなのです。
当院が疑問を呈しているのは、ウイルスや細菌の存在そのものではありません。疑問視しているのは、ウイルスや細菌といった目に見えない微生物を唯一の原因(=病原体)として切り出し、それを排除すれば病気が解決すると考える「病原体仮説」=「病原体単独原因モデル」です。感染症は、病原体・宿主・環境の相互作用によって成立する現象として捉え直す必要があります。したがって、病原体の排除だけを考えるのではなく、各個人の免疫状態、バリア機能、栄養状態、エネルギー代謝など、病原体に対する自分自身の抵抗力と回復力を整える視点が重要だと当院では考えています。

参考文献▽
[272] B. Killingley, A.J. Mann, M. Kalinova, A. Boyers, N. Goonawardane, J. Zhou, K. Lindsell, S.S. Hare, J. Brown, R. Frise, E. Smith, C. Hopkins, N. Noulin, B. Löndt, T. Wilkinson, S. Harden, H. McShane, M. Baillet, A. Gilbert, M. Jacobs, C. Charman, P. Mande, J.S. Nguyen-Van-Tam, M.G. Semple, R.C. Read, N.M. Ferguson, P.J. Openshaw, G. Rapeport, W.S. Barclay, A.P. Catchpole, C. Chiu, Safety, tolerability and viral kinetics during SARS-CoV-2 human challenge in young adults, Nature Medicine 28 (2022) 1031–1041. 10.1038/s41591-022-01780-9.
[273] R.G.H. Lindeboom, K.B. Worlock, L.M. Dratva, M. Yoshida, D. Scobie, H.R. Wagstaffe, L. Richardson, A. Wilbrey-Clark, J.L. Barnes, L. Kretschmer, K. Polanski, J. Allen-Hyttinen, P. Mehta, D. Sumanaweera, J.M. Boccacino, W. Sungnak, R. Elmentaite, N. Huang, L. Mamanova, R. Kapuge, L. Bolt, E. Prigmore, B. Killingley, M. Kalinova, M. Mayer, A. Boyers, A. Mann, L. Swadling, M.N.J. Woodall, S. Ellis, C.M. Smith, V.H. Teixeira, S.M. Janes, R.C. Chambers, M. Haniffa, A. Catchpole, R. Heyderman, M. Noursadeghi, B. Chain, A. Mayer, K.B. Meyer, C. Chiu, M.Z. Nikolić, S.A. Teichmann, Human SARS-CoV-2 challenge uncovers local and systemic response dynamics, Nature 631 (2024) 189–198. 10.1038/s41586-024-07575-x.
[274] J.M. Watson, J.N. Francis, S. Mesens, G.A. Faiman, J. Makin, P. Patriarca, J.J. Treanor, B. Georges, C.J. Bunce, Characterisation of a wild-type influenza (A/H1N1) virus strain as an experimental challenge agent in humans, Virology Journal 12 (2015) 13. 10.1186/s12985-015-0240-5.
[275] M.S. Habibi, R.S. Thwaites, M. Chang, A. Jozwik, A. Paras, F. Kirsebom, A. Varese, A. Owen, L. Cuthbertson, P. James, T. Tunstall, D. Nickle, T.T. Hansel, M.F. Moffatt, C. Johansson, C. Chiu, P.J.M. Openshaw, Neutrophilic inflammation in the respiratory mucosa predisposes to RSV infection, Science 370 (2020) eaba9301. doi:10.1126/science.aba9301.
[276] P.S. Gao, N.M. Rafaels, T. Hand, T. Murray, M. Boguniewicz, T. Hata, L. Schneider, J.M. Hanifin, R.L. Gallo, L. Gao, T.H. Beaty, L.A. Beck, K.C. Barnes, D.Y. Leung, Filaggrin mutations that confer risk of atopic dermatitis confer greater risk for eczema herpeticum, J Allergy Clin Immunol 124 (2009) 507–513, 513.e501–507. 10.1016/j.jaci.2009.07.034.
[277] Q. Zhang, P. Bastard, Z. Liu, J. Le Pen, M. Moncada-Velez, J. Chen, M. Ogishi, I.K.D. Sabli, S. Hodeib, C. Korol, J. Rosain, K. Bilguvar, J. Ye, A. Bolze, B. Bigio, R. Yang, A.A. Arias, Q. Zhou, Y. Zhang, F. Onodi, S. Korniotis, L. Karpf, Q. Philippot, M. Chbihi, L. Bonnet-Madin, K. Dorgham, N. Smith, W.M. Schneider, B.S. Razooky, H.-H. Hoffmann, E. Michailidis, L. Moens, J.E. Han, L. Lorenzo, L. Bizien, P. Meade, A.-L. Neehus, A.C. Ugurbil, A. Corneau, G. Kerner, P. Zhang, F. Rapaport, Y. Seeleuthner, J. Manry, C. Masson, Y. Schmitt, A. Schlüter, T. Le Voyer, T. Khan, J. Li, J. Fellay, L. Roussel, M. Shahrooei, M.F. Alosaimi, D. Mansouri, H. Al-Saud, F. Al-Mulla, F. Almourfi, S.Z. Al-Muhsen, F. Alsohime, S. Al Turki, R. Hasanato, D. van de Beek, A. Biondi, L.R. Bettini, M. D’Angio’, P. Bonfanti, L. Imberti, A. Sottini, S. Paghera, E. Quiros-Roldan, C. Rossi, A.J. Oler, M.F. Tompkins, C. Alba, I. Vandernoot, J.-C. Goffard, G. Smits, I. Migeotte, F. Haerynck, P. Soler-Palacin, A. Martin-Nalda, R. Colobran, P.-E. Morange, S. Keles, F. Çölkesen, T. Ozcelik, K.K. Yasar, S. Senoglu, Ş.N. Karabela, C. Rodríguez-Gallego, G. Novelli, S. Hraiech, Y. Tandjaoui-Lambiotte, X. Duval, C. Laouénan, C.-S. Clinicians†, C. Clinicians†, I.C. Group†, F.C.C.S. Group†, C.-C. Cohort†, A.U.C.-. Biobank†, C.H.G. Effort†, N.-U.T.C.I. Group†, A.L. Snow, C.L. Dalgard, J.D. Milner, D.C. Vinh, T.H. Mogensen, N. Marr, A.N. Spaan, B. Boisson, S. Boisson-Dupuis, J. Bustamante, A. Puel, M.J. Ciancanelli, I. Meyts, T. Maniatis, V. Soumelis, A. Amara, M. Nussenzweig, A. García-Sastre, F. Krammer, A. Pujol, D. Duffy, R.P. Lifton, S.-Y. Zhang, G. Gorochov, V. Béziat, E. Jouanguy, V. Sancho-Shimizu, C.M. Rice, L. Abel, L.D. Notarangelo, A. Cobat, H.C. Su, J.-L. Casanova, G. Foti, G. Bellani, G. Citerio, E. Contro, A. Pesci, M.G. Valsecchi, M. Cazzaniga, J. Abad, S. Aguilera-Albesa, O.M. Akcan, I.A. Darazam, J.C. Aldave, M.A. Ramos, S.A. Nadji, G. Alkan, J. Allardet-Servent, L.M. Allende, L. Alsina, M.-A. Alyanakian, B. Amador-Borrero, Z. Amoura, A. Antolí, S. Arslan, S. Assant, T. Auguet, A. Azot, F. Bajolle, A. Baldolli, M. Ballester, H.B. Feldman, B. Barrou, A. Beurton, A. Bilbao, G. Blanchard-Rohner, I. Blanco, A. Blandinières, D. Blazquez-Gamero, M. Bloomfield, M. Bolivar-Prados, R. Borie, C. Bosteels, A.A. Bousfiha, C. Bouvattier, O. Boyarchuk, M.R.P. Bueno, J. Bustamante, J.J. Cáceres Agra, S. Calimli, R. Capra, M. Carrabba, C. Casasnovas, M. Caseris, M. Castelle, F. Castelli, M.C. de Vera, M.V. Castro, E. Catherinot, M. Chalumeau, B. Charbit, M.P. Cheng, P. Clavé, B. Clotet, A. Codina, F. Colkesen, F. Çölkesen, R. Colobran, C. Comarmond, D. Dalmau, D.R. Darley, N. Dauby, S. Dauger, L. de Pontual, A. Dehban, G. Delplancq, A. Demoule, J.-L. Diehl, S. Dobbelaere, S. Durand, W. Eldars, M. Elgamal, M.H. Elnagdy, M. Emiroglu, E.H. Erdeniz, S.E. Aytekin, R. Euvrard, R. Evcen, G. Fabio, L. Faivre, A. Falck, M. Fartoukh, M. Faure, M.F. Arquero, C. Flores, B. Francois, V. Fumadó, F. Fusco, B.G. Solis, P. Gaussem, J. Gil-Herrera, L. Gilardin, M.G. Alarcon, M. Girona-Alarcón, J.-C. Goffard, F. Gok, R. González-Montelongo, A. Guerder, Y. Gul, S.N. Guner, M. Gut, J. Hadjadj, F. Haerynck, R. Halwani, L. Hammarström, N. Hatipoglu, E. Hernandez-Brito, C. Heijmans, M.S. Holanda-Peña, J.P. Horcajada, L. Hoste, E. Hoste, S. Hraiech, L. Humbert, A.D. Iglesias, A. Íñigo-Campos, M. Jamme, M.J. Arranz, I. Jordan, P. Jorens, F. Kanat, H. Kapakli, I. Kara, A. Karbuz, K.K. Yasar, S. Keles, Y.K. Demirkol, A. Klocperk, Z.J. Król, P. Kuentz, Y.W.M. Kwan, J.-C. Lagier, B.N. Lambrecht, Y.-L. Lau, F. Le Bourgeois, Y.-S. Leo, R.L. Lopez, D. Leung, M. Levin, M. Levy, R. Lévy, Z. Li, A. Linglart, B. Loeys, J.M. Lorenzo-Salazar, C. Louapre, C. Lubetzki, C.-E. Luyt, D.C. Lye, D. Mansouri, M. Marjani, J.M. Pereira, A. Martin, D.M. Pueyo, J. Martinez-Picado, I. Marzana, A. Mathian, L.R.B. Matos, G.V. Matthews, J. Mayaux, J.-L. Mège, I. Melki, J.-F. Meritet, O. Metin, I. Meyts, M. Mezidi, I. Migeotte, M. Millereux, T. Mirault, C. Mircher, M. Mirsaeidi, A.M. Melián, A.M. Martinez, P. Morange, C. Mordacq, G. Morelle, S. Mouly, A. Muñoz-Barrera, L. Naesens, C. Nafati, J.F. Neves, L.F.P. Ng, Y.N. Medina, E.N. Cuadros, J.G. Ocejo-Vinyals, Z. Orbak, M. Oualha, T. Özçelik, Q. Pan-Hammarström, C. Parizot, T. Pascreau, E. Paz-Artal, S. Pellegrini, R.P. de Diego, A. Philippe, Q. Philippot, L. Planas-Serra, D. Ploin, J. Poissy, G. Poncelet, M. Pouletty, P. Quentric, D. Raoult, A.-S. Rebillat, I. Reisli, P. Ricart, J.-C. Richard, N. Rivet, J.G. Rivière, G.R. Blanch, C. Rodrigo, C. Rodriguez-Gallego, A. Rodríguez-Palmero, C.S. Romero, A. Rothenbuhler, F. Rozenberg, M.Y. Ruiz del Prado, J.S. Riera, O. Sanchez, S. Sánchez-Ramón, A. Schluter, M. Schmidt, C.E. Schweitzer, F. Scolari, A. Sediva, L.M. Seijo, D. Sene, S. Senoglu, M.R.J. Seppänen, A.S. Ilovich, M. Shahrooei, H. Slabbynck, D.M. Smadja, A. Sobh, X.S. Moreno, J. Solé-Violán, C. Soler, P. Soler-Palacín, Y. Stepanovskiy, A. Stoclin, F. Taccone, Y. Tandjaoui-Lambiotte, J.-L. Taupin, S.J. Tavernier, B. Terrier, C. Thumerelle, G. Tomasoni, J. Toubiana, J.T. Alvarez, S. Trouillet-Assant, J. Troya, A. Tucci, M.V. Ursini, Y. Uzunhan, P. Vabres, J. Valencia-Ramos, E. Van Braeckel, S. Van de Velde, A.M. Van Den Rym, J. Van Praet, I. Vandernoot, H. Vatansev, V. Vélez-Santamaria, S. Viel, C. Vilain, M.E. Vilaire, A. Vincent, G. Voiriot, F. Vuotto, A. Yosunkaya, B.E. Young, F. Yucel, F. Zannad, M. Zatz, A. Belot, C. Bole-Feysot, S. Lyonnet, C. Masson, P. Nitschke, A. Pouliet, Y. Schmitt, F. Tores, M. Zarhrate, L. Abel, C. Andrejak, F. Angoulvant, D. Bachelet, R. Basmaci, S. Behillil, M. Beluze, D. Benkerrou, K. Bhavsar, F. Bompart, L. Bouadma, M. Bouscambert, M. Caralp, M. Cervantes-Gonzalez, A. Chair, A. Coelho, C. Couffignal, S. Couffin-Cadiergues, E. D’Ortenzio, C. Da Silveira, M.-P. Debray, D. Deplanque, D. Descamps, M. Desvallées, A. Diallo, A. Diouf, C. Dorival, F. Dubos, X. Duval, P. Eloy, V.V. Enouf, H. Esperou, M. Esposito-Farese, M. Etienne, N. Ettalhaoui, N. Gault, A. Gaymard, J. Ghosn, T. Gigante, I. Gorenne, J. Guedj, A. Hoctin, I. Hoffmann, S. Jaafoura, O. Kafif, F. Kaguelidou, S. Kali, A. Khalil, C. Khan, C. Laouénan, S. Laribi, M. Le, Q. Le Hingrat, S. Le Mestre, H. Le Nagard, F.-X. Lescure, Y. Lévy, C. Levy-Marchal, B. Lina, G. Lingas, J.C. Lucet, D. Malvy, M. Mambert, F. Mentré, N. Mercier, A. Meziane, H. Mouquet, J. Mullaert, N. Neant, M. Noret, J. Pages, A. Papadopoulos, C. Paul, N. Peiffer-Smadja, V. Petrov-Sanchez, G. Peytavin, O. Picone, O. Puéchal, M. Rosa-Calatrava, B. Rossignol, P. Rossignol, C. Roy, M. Schneider, C. Semaille, N.S. Mohammed, L. Tagherset, C. Tardivon, M.-C. Tellier, F. Téoulé, O. Terrier, J.-F. Timsit, T. Trioux, C. Tual, S. Tubiana, S. van der Werf, N. Vanel, A. Veislinger, B. Visseaux, A. Wiedemann, Y. Yazdanpanah, L. Alavoine, K.K.A. Amat, S. Behillil, J. Bielicki, P. Bruijning, C. Burdet, E. Caumes, C. Charpentier, B. Coignard, Y. Costa, S. Couffin-Cadiergues, F. Damond, A. Dechanet, C. Delmas, D. Descamps, X. Duval, J.-L. Ecobichon, V. Enouf, H. Espérou, W. Frezouls, N. Houhou, E. Ilic-Habensus, O. Kafif, J. Kikoine, Q. Le Hingrat, D. Lebeaux, A. Leclercq, J. Lehacaut, S. Letrou, B. Lina, J.-C. Lucet, D. Malvy, P. Manchon, M. Mandic, M. Meghadecha, J. Motiejunaite, M. Nouroudine, V. Piquard, A. Postolache, C. Quintin, J. Rexach, L. Roufai, Z. Terzian, M. Thy, S. Tubiana, S. van der Werf, V. Vignali, B. Visseaux, Y. Yazdanpanah, M. van Agtmael, A.G. Algera, F. van Baarle, D. Bax, M. Beudel, H.J. Bogaard, M. Bomers, L. Bos, M. Botta, J. de Brabander, G. de Bree, M.C. Brouwer, S. de Bruin, M. Bugiani, E. Bulle, O. Chouchane, A. Cloherty, P. Elbers, L. Fleuren, S. Geerlings, B. Geerts, T. Geijtenbeek, A. Girbes, B. Goorhuis, M.P. Grobusch, F. Hafkamp, L. Hagens, J. Hamann, V. Harris, R. Hemke, S.M. Hermans, L. Heunks, M.W. Hollmann, J. Horn, J.W. Hovius, M.D. de Jong, R. Koning, N. van Mourik, J. Nellen, F. Paulus, E. Peters, T. van der Poll, B. Preckel, J.M. Prins, J. Raasveld, T. Reijnders, M. Schinkel, M.J. Schultz, A. Schuurman, K. Sigaloff, M. Smit, C.S. Stijnis, W. Stilma, C. Teunissen, P. Thoral, A. Tsonas, M. van der Valk, D. Veelo, A.P.J. Vlaar, H. de Vries, M. van Vugt, W.J. Wiersinga, D. Wouters, A.H. Zwinderman, D. van de Beek, L. Abel, A. Aiuti, S. Al Muhsen, F. Al-Mulla, M.S. Anderson, A.A. Arias, H.B. Feldman, D. Bogunovic, A. Bolze, A. Bondarenko, A.A. Bousfiha, P. Brodin, Y. Bryceson, C.D. Bustamante, M. Butte, G. Casari, S. Chakravorty, J. Christodoulou, E. Cirulli, A. Condino-Neto, M.A. Cooper, C.L. Dalgard, A. David, J.L. DeRisi, M. Desai, B.A. Drolet, S. Espinosa, J. Fellay, C. Flores, J.L. Franco, P.K. Gregersen, F. Haerynck, D. Hagin, R. Halwani, J. Heath, S.E. Henrickson, E. Hsieh, K. Imai, Y. Itan, T. Karamitros, K. Kisand, C.-L. Ku, Y.-L. Lau, Y. Ling, C.L. Lucas, T. Maniatis, D. Mansouri, L. Marodi, I. Meyts, J. Milner, K. Mironska, T. Mogensen, T. Morio, L.F.P. Ng, L.D. Notarangelo, A. Novelli, G. Novelli, C. O’Farrelly, S. Okada, T. Ozcelik, R.P. de Diego, A.M. Planas, C. Prando, A. Pujol, L. Quintana-Murci, L. Renia, A. Renieri, C. Rodríguez-Gallego, V. Sancho-Shimizu, V. Sankaran, K.S. Barrett, M. Shahrooei, A. Snow, P. Soler-Palacín, A.N. Spaan, S. Tangye, S. Turvey, F. Uddin, M.J. Uddin, D. van de Beek, S.E. Vazquez, D.C. Vinh, H. von Bernuth, N. Washington, P. Zawadzki, H.C. Su, J.-L. Casanova, H. Jing, W. Tung, C.R. Luthers, B.M. Bauman, S. Shafer, L. Zheng, Z. Zhang, S. Kubo, S.D. Chauvin, K. Meguro, E. Shaw, M. Lenardo, J. Lack, E. Karlins, D.M. Hupalo, J. Rosenberger, G. Sukumar, M.D. Wilkerson, X. Zhang, Inborn errors of type I IFN immunity in patients with life-threatening COVID-19, Science 370 (2020) eabd4570. doi:10.1126/science.abd4570.
[278] P. Bastard, L.B. Rosen, Q. Zhang, E. Michailidis, H.-H. Hoffmann, Y. Zhang, K. Dorgham, Q. Philippot, J. Rosain, V. Béziat, J. Manry, E. Shaw, L. Haljasmägi, P. Peterson, L. Lorenzo, L. Bizien, S. Trouillet-Assant, K. Dobbs, A.A. de Jesus, A. Belot, A. Kallaste, E. Catherinot, Y. Tandjaoui-Lambiotte, J. Le Pen, G. Kerner, B. Bigio, Y. Seeleuthner, R. Yang, A. Bolze, A.N. Spaan, O.M. Delmonte, M.S. Abers, A. Aiuti, G. Casari, V. Lampasona, L. Piemonti, F. Ciceri, K. Bilguvar, R.P. Lifton, M. Vasse, D.M. Smadja, M. Migaud, J. Hadjadj, B. Terrier, D. Duffy, L. Quintana-Murci, D. van de Beek, L. Roussel, D.C. Vinh, S.G. Tangye, F. Haerynck, D. Dalmau, J. Martinez-Picado, P. Brodin, M.C. Nussenzweig, S. Boisson-Dupuis, C. Rodríguez-Gallego, G. Vogt, T.H. Mogensen, A.J. Oler, J. Gu, P.D. Burbelo, J.I. Cohen, A. Biondi, L.R. Bettini, M. D'Angio, P. Bonfanti, P. Rossignol, J. Mayaux, F. Rieux-Laucat, E.S. Husebye, F. Fusco, M.V. Ursini, L. Imberti, A. Sottini, S. Paghera, E. Quiros-Roldan, C. Rossi, R. Castagnoli, D. Montagna, A. Licari, G.L. Marseglia, X. Duval, J. Ghosn, H. Lab§, N.-U.I.R.t.C. Group§, C. Clinicians§, C.-S. Clinicians§, I.C. Group§, F.C.C.S. Group§, T.M.I. Consortium§, C.-C. Cohort§, A.U.C.-. Biobank§, C.H.G. Effort§, J.S. Tsang, R. Goldbach-Mansky, K. Kisand, M.S. Lionakis, A. Puel, S.-Y. Zhang, S.M. Holland, G. Gorochov, E. Jouanguy, C.M. Rice, A. Cobat, L.D. Notarangelo, L. Abel, H.C. Su, J.-L. Casanova, A.A. Arias, B. Boisson, S. Boucherit, J. Bustamante, M. Chbihi, J. Chen, M. Chrabieh, T. Kochetkov, T. Le Voyer, D. Liu, Y. Nemirovskaya, M. Ogishi, D. Papandrea, C. Patissier, F. Rapaport, M. Roynard, N. Vladikine, M. Woollett, P. Zhang, A. Kashyap, L. Ding, M. Bosticardo, Q. Wang, S. Ochoa, H. Liu, S.D. Chauvin, M. Stack, G. Koroleva, N. Bansal, C.L. Dalgard, A.L. Snow, J. Abad, S. Aguilera-Albesa, O.M. Akcan, I.A. Darazam, J.C. Aldave, M.A. Ramos, S.A. Nadji, G. Alkan, J. Allardet-Servent, L.M. Allende, L. Alsina, M.-A. Alyanakian, B. Amador-Borrero, Z. Amoura, A. Antolí, S. Arslan, S. Assant, T. Auguet, A. Azot, F. Bajolle, A. Baldolli, M. Ballester, H.B. Feldman, B. Barrou, A. Beurton, A. Bilbao, G. Blanchard-Rohner, I. Blanco, A. Blandinières, D. Blazquez-Gamero, M. Bloomfield, M. Bolivar-Prados, R. Borie, A.A. Bousfiha, C. Bouvattier, O. Boyarchuk, M.R.P. Bueno, J. Bustamante, J.J. Cáceres Agra, S. Calimli, R. Capra, M. Carrabba, C. Casasnovas, M. Caseris, M. Castelle, F. Castelli, M.C. de Vera, M.V. Castro, E. Catherinot, M. Chalumeau, B. Charbit, M.P. Cheng, P. Clavé, B. Clotet, A. Codina, F. Colkesen, F. Colkesen, R. Colobran, C. Comarmond, A.G. Corsico, D. Dalmau, D.R. Darley, N. Dauby, S. Dauger, L. de Pontual, A. Dehban, G. Delplancq, A. Demoule, A. Di Sabatino, J.-L. Diehl, S. Dobbelaere, S. Durand, W. Eldars, M. Elgamal, M.H. Elnagdy, M. Emiroglu, E.H. Erdeniz, S.E. Aytekin, R. Euvrard, R. Evcen, G. Fabio, L. Faivre, A. Falck, M. Fartoukh, M. Faure, M.F. Arquero, C. Flores, B. Francois, V. Fumadó, F. Fusco, B.G. Solis, P. Gaussem, J. Gil-Herrera, L. Gilardin, M.G. Alarcon, M. Girona-Alarcón, J.-C. Goffard, F. Gok, R. González-Montelongo, A. Guerder, Y. Gul, S.N. Guner, M. Gut, J. Hadjadj, F. Haerynck, R. Halwani, L. Hammarström, N. Hatipoglu, E. Hernandez-Brito, M.S. Holanda-Peña, J.P. Horcajada, S. Hraiech, L. Humbert, A.D. Iglesias, A. Íñigo-Campos, M. Jamme, M.J. Arranz, I. Jordan, F. Kanat, H. Kapakli, I. Kara, A. Karbuz, K.K. Yasar, S. Keles, Y.K. Demirkol, A. Klocperk, Z.J. Król, P. Kuentz, Y.W.M. Kwan, J.-C. Lagier, Y.-L. Lau, F. Le Bourgeois, Y.-S. Leo, R.L. Lopez, D. Leung, M. Levin, M. Levy, R. Lévy, Z. Li, A. Linglart, J.M. Lorenzo-Salazar, C. Louapre, C. Lubetzki, C.-E. Luyt, D.C. Lye, D. Mansouri, M. Marjani, J.M. Pereira, A. Martin, D.M. Pueyo, J. Martinez-Picado, I. Marzana, A. Mathian, L.R.B. Matos, G.V. Matthews, J. Mayaux, J.-L. Mège, I. Melki, J.-F. Meritet, O. Metin, I. Meyts, M. Mezidi, I. Migeotte, M. Millereux, T. Mirault, C. Mircher, M. Mirsaeidi, A.M. Melián, A.M. Martinez, P. Morange, C. Mordacq, G. Morelle, S. Mouly, A. Muñoz-Barrera, C. Nafati, J.F. Neves, L.F.P. Ng, Y.N. Medina, E.N. Cuadros, J.G. Ocejo-Vinyals, Z. Orbak, M. Oualha, T. Özçelik, Q.P. Hammarström, C. Parizot, T. Pascreau, E. Paz-Artal, R.P. de Diego, A. Philippe, Q. Philippot, L. Planas-Serra, D. Ploin, J. Poissy, G. Poncelet, M. Pouletty, P. Quentric, D. Raoult, A.-S. Rebillat, I. Reisli, P. Ricart, J.-C. Richard, N. Rivet, J.G. Rivière, G.R. Blanch, C. Rodrigo, C. Rodriguez-Gallego, A. Rodríguez-Palmero, C.S. Romero, A. Rothenbuhler, F. Rozenberg, M.Y. Ruiz del Prado, J.S. Riera, O. Sanchez, S. Sánchez-Ramón, A. Schluter, M. Schmidt, C.E. Schweitzer, F. Scolari, A. Sediva, L.M. Seijo, D. Sene, S. Senoglu, M.R.J. Seppänen, A.S. Ilovich, M. Shahrooei, D. Smadja, A. Sobh, X.S. Moreno, J. Solé-Violán, C. Soler, P. Soler-Palacín, Y. Stepanovskiy, A. Stoclin, F. Taccone, Y. Tandjaoui-Lambiotte, J.-L. Taupin, S.J. Tavernier, B. Terrier, C. Thumerelle, G. Tomasoni, J. Toubiana, J.T. Alvarez, S. Trouillet-Assant, J. Troya, A. Tucci, M.V. Ursini, Y. Uzunhan, P. Vabres, J. Valencia-Ramos, A.M. Van Den Rym, I. Vandernoot, H. Vatansev, V. Vélez-Santamaria, S. Viel, C. Vilain, M.E. Vilaire, A. Vincent, G. Voiriot, F. Vuotto, A. Yosunkaya, B.E. Young, F. Yucel, F. Zannad, M. Zatz, A. Belot, G. Foti, G. Bellani, G. Citerio, E. Contro, A. Pesci, M.G. Valsecchi, M. Cazzaniga, C. Bole-Feysot, S. Lyonnet, C. Masson, P. Nitschke, A. Pouliet, Y. Schmitt, F. Tores, M. Zarhrate, L. Abel, C. Andrejak, F. Angoulvant, D. Bachelet, R. Basmaci, S. Behillil, M. Beluze, D. Benkerrou, K. Bhavsar, F. Bompart, L. Bouadma, M. Bouscambert, M. Caralp, M. Cervantes-Gonzalez, A. Chair, A. Coelho, C. Couffignal, S. Couffin-Cadiergues, E. D’ortenzio, C. Da Silveira, M.-P. Debray, D. Deplanque, D. Descamps, M. Desvallées, A. Diallo, A. Diouf, C. Dorival, F. Dubos, X. Duval, P. Eloy, V.V.E. Enouf, H. Esperou, M. Esposito-Farese, M. Etienne, N. Ettalhaoui, N. Gault, A. Gaymard, J. Ghosn, T. Gigante, I. Gorenne, J. Guedj, A. Hoctin, I. Hoffmann, S. Jaafoura, O. Kafif, F. Kaguelidou, S. Kali, A. Khalil, C. Khan, C. Laouénan, S. Laribi, M. Le, Q. Le Hingrat, S. Le Mestre, H. Le Nagard, F.-X. Lescure, Y. Lévy, C. Levy-Marchal, B. Lina, G. Lingas, J.C. Lucet, D. Malvy, M. Mambert, F. Mentré, N. Mercier, A. Meziane, H. Mouquet, J. Mullaert, N. Neant, M. Noret, J. Pages, A. Papadopoulos, C. Paul, N. Peiffer-Smadja, V. Petrov-Sanchez, G. Peytavin, O. Picone, O. Puéchal, M. Rosa-Calatrava, B. Rossignol, P. Rossignol, C. Roy, M. Schneider, C. Semaille, N.S. Mohammed, L. Tagherset, C. Tardivon, M.-C. Tellier, F. Téoulé, O. Terrier, J.-F. Timsit, T. Treoux, C. Tual, S. Tubiana, S. van der Werf, N. Vanel, A. Veislinger, B. Visseaux, A. Wiedemann, Y. Yazdanpanah, L. Abel, A. Alcover, H. Aschard, K. Astrom, P. Bousso, P. Bruhns, A. Cumano, C. Demangel, L. Deriano, J. Di Santo, F. Dromer, G. Eberl, J. Enninga, J. Fellay, I. Gomperts-Boneca, M. Hasan, S. Hercberg, O. Lantz, H. Mouquet, E. Patin, S. Pellegrini, S. Pol, A. Rausell, L. Rogge, A. Sakuntabhai, O. Schwartz, B. Schwikowski, S. Shorte, F. Tangy, A. Toubert, M. Touvier, M.-N. Ungeheuer, M.L. Albert, D. Duffy, L. Quintana-Murci, L. Alavoine, K.K.A. Amat, S. Behillil, J. Bielicki, P. Bruijning, C. Burdet, E. Caumes, C. Charpentier, B. Coignard, Y. Costa, S. Couffin-Cadiergues, F. Damond, A. Dechanet, C. Delmas, D. Descamps, X. Duval, J.-L. Ecobichon, V. Enouf, H. Espérou, W. Frezouls, N. Houhou, E. Ilic-Habensus, O. Kafif, J. Kikoine, Q. Le Hingrat, D. Lebeaux, A. Leclercq, J. Lehacaut, S. Letrou, B. Lina, J.-C. Lucet, D. Malvy, P. Manchon, M. Mandic, M. Meghadecha, J. Motiejunaite, M. Nouroudine, V. Piquard, A. Postolache, C. Quintin, J. Rexach, L. Roufai, Z. Terzian, M. Thy, S. Tubiana, S. van der Werf, V. Vignali, B. Visseaux, Y. Yazdanpanah, M. van Agtmael, A.G. Algera, F. van Baarle, D. Bax, M. Beudel, H.J. Bogaard, M. Bomers, L. Bos, M. Botta, J. de Brabander, G. Bree, M.C. Brouwer, S. de Bruin, M. Bugiani, E. Bulle, O. Chouchane, A. Cloherty, P. Elbers, L. Fleuren, S. Geerlings, B. Geerts, T. Geijtenbeek, A. Girbes, B. Goorhuis, M.P. Grobusch, F. Hafkamp, L. Hagens, J. Hamann, V. Harris, R. Hemke, S.M. Hermans, L. Heunks, M.W. Hollmann, J. Horn, J.W. Hovius, M.D. de Jong, R. Koning, N. van Mourik, J. Nellen, F. Paulus, E. Peters, T. van der Poll, B. Preckel, J.M. Prins, J. Raasveld, T. Reijnders, M. Schinkel, M.J. Schultz, A. Schuurman, K. Sigaloff, M. Smit, C.S. Stijnis, W. Stilma, C. Teunissen, P. Thoral, A. Tsonas, M. van der Valk, D. Veelo, A.P.J. Vlaar, H. de Vries, M. van Vugt, W.J. Wiersinga, D. Wouters, A.H. Zwinderman, D. van de Beek, L. Abel, A. Aiuti, S. Al Muhsen, F. Al-Mulla, M.S. Anderson, A.A. Arias, H.B. Feldman, D. Bogunovic, A. Bolze, A. Bondarenko, A.A. Bousfiha, P. Brodin, Y. Bryceson, C.D. Bustamante, M. Butte, G. Casari, S. Chakravorty, J. Christodoulou, E. Cirulli, A. Condino-Neto, M.A. Cooper, C.L. Dalgard, J.L. DeRisi, M. Desai, B.A. Drolet, S. Espinosa, J. Fellay, C. Flores, J.L. Franco, P.K. Gregersen, F. Haerynck, D. Hagin, R. Halwani, J. Heath, S.E. Henrickson, E. Hsieh, K. Imai, Y. Itan, T. Karamitros, K. Kisand, C.-L. Ku, Y.-L. Lau, Y. Ling, C.L. Lucas, T. Maniatis, D. Mansouri, L. Marodi, I. Meyts, J.D. Milner, K. Mironska, T. Mogensen, T. Morio, L.F.P. Ng, L.D. Notarangelo, G. Novelli, A. Novelli, C. O'Farrelly, S. Okada, T. Ozcelik, R.P. de Diego, A.M. Planas, C. Prando, A. Pujol, L. Quintana-Murci, L. Renia, A. Renieri, C. Rodríguez-Gallego, V. Sancho-Shimizu, V. Sankaran, K.S. Barrett, M. Shahrooei, A. Snow, P. Soler-Palacín, A.N. Spaan, S. Tangye, S. Turvey, F. Uddin, M.J. Uddin, D. van de Beek, S.E. Vazquez, D.C. Vinh, H. von Bernuth, N. Washington, P. Zawadzki, H.C. Su, J.-L. Casanova, Autoantibodies against type I IFNs in patients with life-threatening COVID-19, Science 370 (2020) eabd4585. doi:10.1126/science.abd4585.
[279] S. Cohen, W.J. Doyle, C.M. Alper, D. Janicki-Deverts, R.B. Turner, Sleep Habits and Susceptibility to the Common Cold, Archives of Internal Medicine 169 (2009) 62–67. 10.1001/archinternmed.2008.505.
[280] S. Cohen, D.A.J. Tyrrell, A.P. Smith, Psychological Stress and Susceptibility to the Common Cold, New England Journal of Medicine 325 (1991) 606–612. doi:10.1056/NEJM199108293250903.
[281] C. Huttenhower, D. Gevers, R. Knight, S. Abubucker, J.H. Badger, A.T. Chinwalla, H.H. Creasy, A.M. Earl, M.G. FitzGerald, R.S. Fulton, M.G. Giglio, K. Hallsworth-Pepin, E.A. Lobos, R. Madupu, V. Magrini, J.C. Martin, M. Mitreva, D.M. Muzny, E.J. Sodergren, J. Versalovic, A.M. Wollam, K.C. Worley, J.R. Wortman, S.K. Young, Q. Zeng, K.M. Aagaard, O.O. Abolude, E. Allen-Vercoe, E.J. Alm, L. Alvarado, G.L. Andersen, S. Anderson, E. Appelbaum, H.M. Arachchi, G. Armitage, C.A. Arze, T. Ayvaz, C.C. Baker, L. Begg, T. Belachew, V. Bhonagiri, M. Bihan, M.J. Blaser, T. Bloom, V. Bonazzi, J. Paul Brooks, G.A. Buck, C.J. Buhay, D.A. Busam, J.L. Campbell, S.R. Canon, B.L. Cantarel, P.S.G. Chain, I.M.A. Chen, L. Chen, S. Chhibba, K. Chu, D.M. Ciulla, J.C. Clemente, S.W. Clifton, S. Conlan, J. Crabtree, M.A. Cutting, N.J. Davidovics, C.C. Davis, T.Z. DeSantis, C. Deal, K.D. Delehaunty, F.E. Dewhirst, E. Deych, Y. Ding, D.J. Dooling, S.P. Dugan, W. Michael Dunne, A. Scott Durkin, R.C. Edgar, R.L. Erlich, C.N. Farmer, R.M. Farrell, K. Faust, M. Feldgarden, V.M. Felix, S. Fisher, A.A. Fodor, L.J. Forney, L. Foster, V. Di Francesco, J. Friedman, D.C. Friedrich, C.C. Fronick, L.L. Fulton, H. Gao, N. Garcia, G. Giannoukos, C. Giblin, M.Y. Giovanni, J.M. Goldberg, J. Goll, A. Gonzalez, A. Griggs, S. Gujja, S. Kinder Haake, B.J. Haas, H.A. Hamilton, E.L. Harris, T.A. Hepburn, B. Herter, D.E. Hoffmann, M.E. Holder, C. Howarth, K.H. Huang, S.M. Huse, J. Izard, J.K. Jansson, H. Jiang, C. Jordan, V. Joshi, J.A. Katancik, W.A. Keitel, S.T. Kelley, C. Kells, N.B. King, D. Knights, H.H. Kong, O. Koren, S. Koren, K.C. Kota, C.L. Kovar, N.C. Kyrpides, P.S. La Rosa, S.L. Lee, K.P. Lemon, N. Lennon, C.M. Lewis, L. Lewis, R.E. Ley, K. Li, K. Liolios, B. Liu, Y. Liu, C.-C. Lo, C.A. Lozupone, R. Dwayne Lunsford, T. Madden, A.A. Mahurkar, P.J. Mannon, E.R. Mardis, V.M. Markowitz, K. Mavromatis, J.M. McCorrison, D. McDonald, J. McEwen, A.L. McGuire, P. McInnes, T. Mehta, K.A. Mihindukulasuriya, J.R. Miller, P.J. Minx, I. Newsham, C. Nusbaum, M. O’Laughlin, J. Orvis, I. Pagani, K. Palaniappan, S.M. Patel, M. Pearson, J. Peterson, M. Podar, C. Pohl, K.S. Pollard, M. Pop, M.E. Priest, L.M. Proctor, X. Qin, J. Raes, J. Ravel, J.G. Reid, M. Rho, R. Rhodes, K.P. Riehle, M.C. Rivera, B. Rodriguez-Mueller, Y.-H. Rogers, M.C. Ross, C. Russ, R.K. Sanka, P. Sankar, J. Fah Sathirapongsasuti, J.A. Schloss, P.D. Schloss, T.M. Schmidt, M. Scholz, L. Schriml, A.M. Schubert, N. Segata, J.A. Segre, W.D. Shannon, R.R. Sharp, T.J. Sharpton, N. Shenoy, N.U. Sheth, G.A. Simone, I. Singh, C.S. Smillie, J.D. Sobel, D.D. Sommer, P. Spicer, G.G. Sutton, S.M. Sykes, D.G. Tabbaa, M. Thiagarajan, C.M. Tomlinson, M. Torralba, T.J. Treangen, R.M. Truty, T.A. Vishnivetskaya, J. Walker, L. Wang, Z. Wang, D.V. Ward, W. Warren, M.A. Watson, C. Wellington, K.A. Wetterstrand, J.R. White, K. Wilczek-Boney, Y. Wu, K.M. Wylie, T. Wylie, C. Yandava, L. Ye, Y. Ye, S. Yooseph, B.P. Youmans, L. Zhang, Y. Zhou, Y. Zhu, L. Zoloth, J.D. Zucker, B.W. Birren, R.A. Gibbs, S.K. Highlander, B.A. Methé, K.E. Nelson, J.F. Petrosino, G.M. Weinstock, R.K. Wilson, O. White, C. The Human Microbiome Project, Structure, function and diversity of the healthy human microbiome, Nature 486 (2012) 207–214. 10.1038/nature11234.
[282] K. Findley, J. Oh, J. Yang, S. Conlan, C. Deming, J.A. Meyer, D. Schoenfeld, E. Nomicos, M. Park, J. Becker, B. Benjamin, R. Blakesley, G. Bouffard, S. Brooks, H. Coleman, M. Dekhtyar, M. Gregory, X. Guan, J. Gupta, J. Han, A. Hargrove, S.-l. Ho, T. Johnson, R. Legaspi, S. Lovett, Q. Maduro, C. Masiello, B. Maskeri, J. McDowell, C. Montemayor, J. Mullikin, M. Park, N. Riebow, K. Schandler, B. Schmidt, C. Sison, M. Stantripop, J. Thomas, P. Thomas, M. Vemulapalli, A. Young, H.H. Kong, J.A. Segre, N.I.H.I.S.C.C.S. Program, Topographic diversity of fungal and bacterial communities in human skin, Nature 498 (2013) 367–370. 10.1038/nature12171.
[283] M.A. Ghannoum, R.J. Jurevic, P.K. Mukherjee, F. Cui, M. Sikaroodi, A. Naqvi, P.M. Gillevet, Characterization of the Oral Fungal Microbiome (Mycobiome) in Healthy Individuals, PLOS Pathogens 6 (2010) e1000713. 10.1371/journal.ppat.1000713.
[284] G.J. Babcock, L.L. Decker, M. Volk, D.A. Thorley-Lawson, EBV Persistence in Memory B Cells In Vivo, Immunity 9 (1998) 395–404. 10.1016/S1074-7613(00)80622-6.
[285] D. Theil, T. Derfuss, I. Paripovic, S. Herberger, E. Meinl, O. Schueler, M. Strupp, V. Arbusow, T. Brandt, Latent herpesvirus infection in human trigeminal ganglia causes chronic immune response, Am J Pathol 163 (2003) 2179–2184. 10.1016/s0002-9440(10)63575-4.
[286] L. Vargiu, P. Rodriguez-Tomé, G.O. Sperber, M. Cadeddu, N. Grandi, V. Blikstad, E. Tramontano, J. Blomberg, Classification and characterization of human endogenous retroviruses; mosaic forms are common, Retrovirology 13 (2016) 7. 10.1186/s12977-015-0232-y.
[287] M. Horie, T. Honda, Y. Suzuki, Y. Kobayashi, T. Daito, T. Oshida, K. Ikuta, P. Jern, T. Gojobori, J.M. Coffin, K. Tomonaga, Endogenous non-retroviral RNA virus elements in mammalian genomes, Nature 463 (2010) 84–87. 10.1038/nature08695.
[288] B. Zhai, M. Ola, T. Rolling, N.L. Tosini, S. Joshowitz, E.R. Littmann, L.A. Amoretti, E. Fontana, R.J. Wright, E. Miranda, C.A. Veelken, S.M. Morjaria, J.U. Peled, M.R.M. van den Brink, N.E. Babady, G. Butler, Y. Taur, T.M. Hohl, High-resolution mycobiota analysis reveals dynamic intestinal translocation preceding invasive candidiasis, Nat Med 26 (2020) 59–64. 10.1038/s41591-019-0709-7.
[289] A.L. Byrd, C. Deming, S.K.B. Cassidy, O.J. Harrison, W.-I. Ng, S. Conlan, N.C.S. Program, Y. Belkaid, J.A. Segre, H.H. Kong, <i>Staphylococcus aureus</i> and <i>Staphylococcus epidermidis</i> strain diversity underlying pediatric atopic dermatitis, Science Translational Medicine 9 (2017) eaal4651. doi:10.1126/scitranslmed.aal4651.
まだコメントはありません。